اثرات مکمل کروم بر کنترل قند خون در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲

0
274
Hand holding a blood glucose meter measuring blood sugar, the background is a stethoscope and chart file

دیابت شیرین یک بیماری سیستمیک مزمن بوده که در بیشتر اعضای بدن باعث عوارض می­شود و به یک مشکل بهداشت جهانی تبدیل شده­است. با این­حال، شیوع دیابت در سراسر جهان در حال افزایش است. به دلیل شیوع روزافزون و هزینه بالای درمان، دیابت بار اقتصادی عمده­ای را در چندین کشور تحمیل می­کند. به خوبی شناخته شده­است که بیماران مبتلا به دیابت خطر سکته مغزی، حملات قلبی، نارسایی کلیه، قطع اندام تحتانی غیر ترومایی و کوری  بیشتری دارند. استفاده از عوامل شیمیایی برای کنترل قند خون می­تواند در برخی بیماران فواید کمی داشته و می­تواند اثرات نامطلوبی ایجاد کند؛ بنابراین این مطالعه سایر روش­های درمانی احتمالی را بررسی کرده­است.

دیابت نوع ۲ (T2DM) از تعامل بین عوامل ژنتیکی و محیطی حاصل می­شود. الگوی زندگی سالم شامل رژیم غذایی سالم می­تواند منجر به کاهش خطر ابتلا به T2DM شود  متابولیسم ریز مغذی­ها تحت تأثیر دیابت شیرین قرار می­گیرند. مطالعات نشان داده­است که بین سطح سرمی یا مصرف ویتامین A، ویتامین E، ویتامین C ، ۲۵هیدروکسی ویتامین D، کلسیم، منیزیم، روی، پتاسیم و بتاکاروتن و T2DM رابطه معکوس وجود دارد. رابطه معکوس بین دریافت این مواد مغذی­ها و T2DM احتمالاً به دلیل افزایش جذب گلوکز واسطه به انسولین یا تأثیر آن بر عملکرد سلول­های بتا است.

کروم یک ماده مغذی ضروری بوده و نقش مهمی در متابولیسم کربوهیدرات و لیپید دارد. مکمل کروم به دلیل نقش آن در متابولیسم انسولین، به عنوان یک درمان کمکی دیابت شناخته شده­است. کروم مسیرهای سیگنالی داخل سلولی شامل انتقال­دهنده گلوکز ۴ (GLUT4) را فعال می­کند و بنابراین انتقال گلوکز و اسید آمینه را افزایش می­دهد. علاوه­بر این کروم آنزیم کبدی ۳-هیدروکسی-۳-متیل­گلوتاریل-کوآ ردوکتاز را مهار نموده و با متابولیسم کلسترول تداخل می­کند. همچنین با مکانیسم­های ذکر شده کروم ممکن است حساسیت به انسولین را افزایش دهد. طبق مطالعات بالینی منتشر شده، مکمل کروم اثرات مفیدی بر شاخص­های کنترل قند خون دارد؛ در حالی­که سایر مطالعات هیچ تغییر قابل­توجهی در متغیرهای گلوکز خون گزارش نکرده­اند. یک بررسی سیستماتیک و متاآنالیز از هفت آزمایش بالینی نشان داد که قند خون ناشتا پس از مصرف کروم به طور قابل­توجهی کاهش می­یابد؛ با این­حال HbA1c تحت­تأثیر قرار نگرفت. بررسی دیگری در سال ۲۰۱۴ توسط Suksomboon و همکاران انجام شد و نشان داد که مکمل کروم کنترل قند خون را در بیماران دیابتی بهبود می­بخشد.

قبلا تعداد کمی متاآنالیز منتشر شده­است، اما تعدادی آزمایش بالینی درمورد استفاده از کروم انجام شده است؛ بنابراین ما این بررسی سیستماتیک و متاآنالیز RCTهای منتشرشده را برای بررسی اثر مکمل کروم بر کنترل قند خون در بیماران دیابتی انجام دادیم.

اثر مکمل کروم بر سطح انسولین

در مجموع ۱۴ آزمایش بالینی با ۱۸ حجم اثر (effective size)، تأثیر مصرف کروم بر سطح انسولین را گزارش کردند. نتایج تجمعی از مدل اثرات تصادفی، تأثیر قابل توجهی از مصرف کروم را در سطح انسولین نشان داد؛ به طوری­که این مداخله منجر به کاهش قابل توجهی در سطح انسولین در مقایسه با دارونما گردید. ناهمگنی بین مطالعات قابل توجه بود. در تجزیه­وتحلیل زیر گروهی دریافتیم که زمانی­که مداخله ۱۲ هفته طول کشید سطح انسولین به طور قابل­توجهی کاهش یافت. تجزیه­وتحلیل زیر گروهی علاوه­بر این نشان داد که تغییرات در سطح انسولین وابسته به دوز نبوده و تغییرات در هر دو زیر گروه در دوزهای ≤۲۰۰ و دوزهای >200 میکروگرم قابل توجه بودند.

Old lady is testing blood sugar level using blood sugar test kid set – people with medical equipment concept

اثر مکمل کروم بر HbA1C

تأثیر مکمل کروم بر HbA1C در ۱۸ آزمایش با ۲۲ بازوی درمانی ارزیابی شد. برآوردهای تجمعی نشان می­دهد که در افرادی که مکمل­های کروم مصرف می­کنند، HbA1C در مقایسه با افرادی که دارونما مصرف نمودند به طور قابل توجهی کاهش یافت. ناهمگنی بین مطالعات قابل توجه بود. تجزیه­وتحلیل زیرگروهی نشان داد که دوز کروم و مدت زمان مداخله، این ناهمگنی را توضیح می­دهد. در این آنالیز ما دریافتیم که اثر تجویز کروم بر HbA1C در آزمایش ۱۲ هفته­ای قابل توجه بود؛ در حالی­که تغییر HbA1C وابسته به دوز نبوده و در هر دو زیرگروه در دوزهای ≤۲۰۰ و دوزهای >200 میکروگرم قابل توجه بود.

اثر مکمل کروم بر HOMA-IR

برآوردهای تجمعی از ۷ مطالعه با ۹ ۹ حجم اثر درمورد HOMA-IR نشان داد که در افرادی که کروم مصرف می­کنند، HOMA-IR به­طور قابل­توجهی در مقایسه با گروه دارونما کاهش می­یابد. مداخله طولانی­تر توسط کروم منجر به کاهش بیشتر HOMA-IR می­شود. تجزیه­وتحلیل زیرگروهی در مورد دوز کروم نشان داد که هر دو زیرگروه (دوزهای ≤۲۰۰ و دوزهای >200 میکروگرم) دارای تغییرات قابل توجه HOMA-IR بودند.

بحث

در این بررسی سیستماتیک و متاآنالیز تمام آزمایشات بالینی منتشر شده بین سال­های ۱۹۶۸ و ۲۰۱۹، متوجه شدیم که در یک دوره ۴ تا ۲۵ هفته­ای مداخله و در دوزهای ۵۰ تا ۱۰۰۰ میکروگرم در روز مکمل کروم، میزان FPG و انسولین به طور قابل­توجهی و کاهش می­یابد. همچنین سطح HbA1C و HOMA-IR نیز کاهش می­یابد. در تجزیه­وتحلیل زیرگروهی، ما مداخله طولانی مدت (≥ ۱۲ هفته) را بررسی کردیم که به کاهش بیشتر FPG، انسولین، HbA1C و HOMA-IR منجر گردید. علاوه­بر این، تمام تغییرات شاخص قند خون ذکر شده وابسته به دوز نبوده و کاهش معنی­داری در هر دو گروه در دوزهای دوزهای ≤۲۰۰ و >200 میکروگرم مشاهده شد.

مروری بر ۱۵ مطالعه بالینی در سال ۲۰۰۶ در مورد مکمل کروم در دیابت، کاهش قابل توجهی را در شاخص­های هایپرگلایسمی و هیپرانسولینمی نشان داد؛ با این­حال، این بررسی شامل تنها ۱۱ RCT بود که مدت زمان مطالعه دو مورد از آن­ها کمتر از ۴ هفته بود. علاوه­بر این، گنجاندن مطالعاتی که HbA1C را در مدت زمان کمتر از ۳ ماه اندازه گیری کردند، بحث­برانگیزترین موضوع در بررسی ذکر شده است. یک بررسی کمی دیگر که در سال ۲۰۰۷ شامل ۱۱۹۸ شرکت کننده بود، از نظر آماری بهبود قابل توجهی در کنترل قند خون در بیماران دیابتی پس از مصرف مکمل کروم را به نمایش گذاشت. باید به ناهمگنی وسیع در این مطالعات و کیفیت ضعیف بررسی و قدرت نتیجه گیری محدود توجه داشت. یک بررسی سیستماتیک دیگر از ۷ RCT در سال ۲۰۱۳ نشان داد که مکمل کروم باعث کاهش FBS می­شود، اما  برخلاف نتایج ما، بر سطح HbA1C تأثیر نمی­گذارد. لازم به ذکر است آزمایشاتی که در این بررسی وجود داشتند، دارای حجم نمونه کمی بودند که این موضوع منجر به قدرت آماری ناکافی برای تعیین تأثیر قابل­توجه در شرکت­کنندگان می­شود و ظرفیت تصادفی­سازی برای کاهش تأثیر احتمالی عوامل مخدوش­کننده را کاهش می­دهد. متاآنالیزی از بیشتر ۲۲ RCT در سال ۲۰۱۴ منتشر شد که نشان می­دهد مکمل کروم اثرات مفیدی بر کنترل قند خون در بیماران دیابتی دارد. قابل توجه است که بیشتر مطالعات موجود در این بررسی دارای حجم نمونه کوچکی بوده که منجر به برآورد نامطمئن اثرات درمانی می­شود. علاوه­بر این، برخی مطالعات به دلیل وجود مکمل ترکیبی شامل کروم، ویتامین E و ویتامین C می­توانند شامل نتایج مثبت کاذب باشند. Yin و Phung در سال ۲۰۱۵ یک بررسی سیستماتیک از ۱۴ کارآزمایی انجام دادند که تأثیرات مکمل کروم بر میزان HbA1C و FPG را در بیماران دیابتی ارزیابی کرد. نتایج این بررسی در راستای نتایج ما نشان داد مکمل کروم می­تواند فواید قابل توجهی در کاهش FPG داشته­باشد، اما برخلاف نتایج ما، هیچ تأثیری بر HbA1C نداشت. لازم به ذکر است که در مقایسه با متاآنالیز ما، این مطالعه حجم نمونه کمی داشت و شامل RCT های خوبی از نظر طراحی نبود. همانطور که در برخی از آزمایشات بالینی منتشر شد، مکمل کروم باعث بهبود شاخص­های کنترل قند خون مانند FPG، انسولین، HbA1C و HOMA-IR می­گردد در حالی­که سایر مطالعات نشان می­دهند مشخصه­های ذکر شده به­طور قابل­توجهی تحت تاثیر مصرف مکمل قرار نمی­گیرند.

کروم باعث بهبود فعالیت کیناز گیرندهβ  انسولین برای افزایش فعالیت موثر پیام­دهی PI3-kinase و پروتئین کیناز B (Akt) و بهبود جایگیری انتقال­دهنده ۴ گلوکز (Glut4) به سطح سلول می­گردد. کروم همچنین باعث تنظیم کاهشی پروتئین تیروزین فسفاتاز ۱B (PTP-1B)، تنظیم منفی پیام­رسانی انسولین و کاهش استرس شبکه آندوپلاسمی (ER) درون سلول گشته و گیرنده انسولین (IRS) را از فسفوریلاسیون سرین به­واسطه­ی Jun NH(2)-terminal kinase (JNK) محافظت می­نماید. تنظیم افزایشی و گذرای پروتئین کیناز فعال شده با AMP (AMPK) توسط کروم به افزایش جذب گلوکز کمک می­کند. کروم جریان کلسترول را از غشا تنظیم نموده و منجر به جایگیری Glut4 و جذب گلوکز می­گردد. در مجموع، بر اساس مکانیسم عملکرد کروم که در بالا ذکر شد، این مکمل می­تواند کنترل قند خون را بهبود بخشد.

مطالعه فعلی ما نقاط قوت مهمی دارد. اول، تمام مطالعاتی که در بررسی ما شامل شدند با کیفیت بالایی بوده، به خوبی طراحی شده و تصادفی و دوسر کور بودند؛ دوم، بسیاری از مطالعات به تجزیه­و­تحلیل زیرگروهی کامل وارد شدند که این موضوع منجر به تشخیص منبع ناهمگنی احتمالی گشت؛ سوم، با استفاده از آزمون Begg، هیچ خطایی در انتشار هیچکدام از شاخص های کنترل قند خون مشاهده نکردیم. با این­حال، برخی از محدودیت­ها باید ذکر شود. از مکمل کروم در دوزها و انواع متفاوتی استفاده شد. طول متغیر و گسترده­ی مداخله­، یکی از عوامل خطا در متاآنالیز ما بود. علاوه­بر این، شرکت­کنندگان درگیر در مطالعه داری وضعیت فیزیولوژیکی و گروه سنی مختلفی بودند.

نتیجه گیری

مرور سیستماتیک و متاآنالیز تمام RCT های منتشر شده و موجود تا سال ۲۰۲۰ نشان داد مصرف مکمل کروم باعث کاهش قابل­توجه تمام شاخص­های کنترل قند خون مانند FPG، انسولین، HbA1C و HOMA-IR می­گردد. علاوه­بر این، مداخله طولانی­مدت (≥ ۱۲هفته) به کاهش بیشتر در همه شاخص­های ذکر شده کمک نمود.

ارسال دیدگاه

Please enter your comment!
Please enter your name here